Darowizna odliczalna od podatku umożliwia realne zmniejszenie podstawy opodatkowania. Prawo pozwala uwzględnić w zeznaniu podatkowym określone typy darowizn i tym samym uzyskać znaczącą korzyść finansową. Aby skorzystać z ulgi, trzeba spełnić określone wymogi, a także skrupulatnie udokumentować przekazane środki lub przedmioty. Najważniejsze informacje dotyczą wysokości odliczenia, rodzajów darowizn oraz sposobu ich ujęcia w PIT.
Odliczenie darowizny od podatku – podstawowe zasady
Ulga podatkowa na darowizny odliczana jest od dochodu, co bezpośrednio obniża kwotę, od której naliczany jest podatek. Maksymalny limit odliczenia wynosi 6% dochodu w danym roku podatkowym. Limit dotyczy zarówno osób rozliczających się na zasadach ogólnych, jak i tych, którzy wybierają ryczałt, wtedy limit dotyczy przychodu.
Odliczeniu podlegają wyłącznie darowizny przekazane na cele określone w ustawie o PIT. Są to m.in. organizacje pożytku publicznego, kult religijny, cele krwiodawstwa, szkoły zawodowe czy podmioty lecznicze i ratownictwa medycznego. Od 2025 roku prawo do ulgi obejmuje także darowizny na rzecz podmiotów z Ukrainy o analogicznym statusie. Darowizny przekazane osobom prywatnym nie dają prawa do odliczenia podatkowego. Nie przysługuje też odliczenie od kwoty darowizn, które uwzględniono już w kosztach uzyskania przychodu lub zostały zwrócone.
Przyznany przez ustawodawcę limit 6% dochodu obejmuje sumę wszystkich darowizn uprawniających do ulgi. Nie można przekroczyć tej wartości, nawet gdy część kwoty przeznaczono na różne cele uwzględniane w katalogu ulg np. zarówno OPP, jak i kult religijny.
Jakie darowizny można odliczyć od podatku?
Prawo do zastosowania ulgi przysługuje wyłącznie wtedy, gdy darowizna dotyczy określonych celów publicznych. Zaliczają się do nich przekazania:
- na cele działalności organizacji pożytku publicznego
- na rzecz kultu religijnego
- na wsparcie krwiodawstwa
- na rzecz szkół zawodowych
- na cele lecznictwa lub ratownictwa medycznego w Polsce lub na Ukrainie
Darowizny pieniężne muszą być przekazane drogą przelewu bankowego, a darowizny rzeczowe wymagają potwierdzenia ich wartości oraz oświadczenia obdarowanego o przyjęciu darowizny. Dokumentacja musi zawierać dane przekazującego, nazwę i adres beneficjenta oraz cel przekazania.
W ramach ulgi można sumować różne typy darowizn, zawsze z zachowaniem łącznego limitu 6%. Szczególną popularnością cieszą się obecnie darowizny online oraz przekazania rzeczowe potwierdzane przez organizacje przyjmujące. VAT nie wpływa na możliwość ani wysokość odliczenia PIT.
Jak udokumentować darowiznę uprawniającą do ulgi
Jednym z najważniejszych warunków uzyskania odliczenia jest właściwe udokumentowanie darowizny. W przypadku przekazania pieniężnego konieczny jest dowód wpłaty np. potwierdzenie przelewu. Dla darowizn rzeczowych wymagane jest oświadczenie obdarowanego potwierdzające przyjęcie oraz określenie wartości przekazanych rzeczy.
Obowiązkowo należy umieścić w dokumentacji dane identyfikujące zarówno przekazującego, jak i obdarowanego: nazwę, dokładny adres oraz cel darowizny. Na żądanie organów skarbowych podatnik musi przedstawić komplet dowodów potwierdzających fakt i wysokość przekazania.
Dokumentacja jest niezbędna przy rozliczeniu rocznym PIT. Brak wymaganych dowodów wyklucza możliwość skorzystania z przysługującej ulgi. W zeznaniu podatkowym należy prawidłowo wykazać kwotę darowizny i dane obdarowanego w załączniku PIT/O, składanym wraz z PIT-36, PIT-37 lub PIT-28.
Darowizny a rozliczenie podatkowe – krok po kroku
Rozliczenie darowizny w PIT wymaga wykonania kilku kluczowych czynności. Przekazanie środków lub rzeczy musi nastąpić w danym roku podatkowym. Nie można wykazać darowizny oddanej w poprzednich latach.
W rocznym zeznaniu podatkowym należy zamieścić załącznik PIT/O. W tym druku wpisuje się sumę przekazanych darowizn, przyporządkowanych do właściwego celu, oraz komplet niezbędnych danych na temat beneficjenta. Nie istnieje możliwość rozliczenia niewykorzystanej kwoty w kolejnym roku. Wszystkie uprawnione do odliczenia darowizny sumują się w ramach rocznego limitu 6% dochodu lub przychodu.
Urząd skarbowy może weryfikować prawidłowość odliczenia i zażądać przedstawienia dokumentów. Stąd każda darowizna powinna być gwarantowana wiarygodnym potwierdzeniem przekazania oraz odpowiednimi załącznikami do deklaracji PIT.
Ograniczenia i wyłączenia w odliczaniu darowizn
Odliczenie dotyczy tylko tych darowizn, które faktycznie obciążają majątek darczyńcy i nie były zwracane. Niedopuszczalne jest odliczenie kwot, które rozliczono już jako koszty uzyskania przychodu w działalności gospodarczej. Darowizny na rzecz osób prywatnych również nie podlegają uldze podatkowej.
Nie wolno przekroczyć wyznaczonego limitu 6% dochodu, nawet jeśli suma darowizn na różne cele go przewyższa. W przypadku podatku dochodowego VAT pozostaje bez wpływu na wysokość ulgi.
W przypadku przekroczenia obowiązującego limitu nie wykorzystana nadwyżka nie przechodzi na kolejne lata rozliczeniowe. Odliczyć można wyłącznie kwoty przekazane w roku podatkowym objętym rozliczeniem, a rozliczenie PIT/O musi być złożone do końca zwykłego terminu podatkowego za dany rok.
Podsumowanie – komu i kiedy przysługuje ulga na darowiznę
Każda darowizna odliczalna od podatku musi być przekazana na cele publiczne wskazane w przepisach oraz udokumentowana. Najważniejsze jest zachowanie limitu odliczenia 6% dochodu bądź przychodu przy ryczałcie. Prawo obejmuje zarówno darowizny pieniężne, jak i rzeczowe, jednak muszą one być potwierdzone dokumentacją z podaniem danych przekazującego i obdarowanego.
Wraz ze wzrostem popularności darowizn online i możliwością wspierania organizacji funkcjonujących także w Ukrainie rośnie znaczenie skrupulatnego rozliczania tego rodzaju przekazań w PIT. Podatnik powinien każdorazowo dokumentować darowiznę i wykazać jej wartość w dedykowanym załączniku PIT/O do właściwej deklaracji podatkowej.
Ulga na darowizny stanowi realny sposób na wspieranie wybranych inicjatyw i jednoczesne obniżenie podstawy opodatkowania, o ile spełnione zostaną wszystkie wymogi formalne zawarte w aktualnych regulacjach podatkowych.
NaDobraSprawe.pl to portal, który łączy ludzi gotowych nieść pomoc z tymi, którzy jej potrzebują. Piszemy o darczyńcach, wolontariuszach, działaniach społecznych i dobrych inicjatywach, które naprawdę zmieniają świat. Dobroczynność blisko Ciebie – nie jako hasło, lecz codzienna inspiracja.