Akcje charytatywne w Polsce to rozległy i dynamicznie rozwijający się sektor, w którym istotną rolę odgrywają zarówno organizacje pozarządowe, jak i indywidualni darczyńcy. Najważniejsze informacje dotyczą zarówno skali działań, jak i profilu uczestników oraz mechanizmów wsparcia. Polacy najchętniej pomagają poprzez zbiórki internetowe i działania nieformalne, a udział w wolontariacie formalnym utrzymuje się na stosunkowo niskim poziomie. W artykule przedstawione zostaną główne kierunki aktywności charytatywnej oraz odpowiedź na pytanie, kto może uczestniczyć w tych akcjach.
Charakterystyka akcji charytatywnych w Polsce
W ostatnich latach w Polsce wyróżniły się najgłośniejsze kampanie 2025 roku: „Serce dla Ukrainy” (zebrano 15 milionów złotych), „Nadzieja na codzień” (ponad 10 milionów złotych), a także „Równość dla Wszystkich” (8 milionów złotych)[1]. Liczba aktywnie działających organizacji pozarządowych wynosi obecnie około 75 tysięcy, obejmując fundacje i stowarzyszenia[7]. Najpowszechniejszymi formami pomocy są zbiórki internetowe i kampanie bezpośrednie.
Główne kierunki, w których prowadzone są akcje charytatywne, obejmują wsparcie dla dzieci i młodzieży (35%), edukację (25%), pomoc społeczną (20%), ochronę zdrowia (10%) oraz ochronę środowiska (5%)[8]. Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy, Caritas, a także różne inicjatywy dotyczące ochrony środowiska i bezpośredniej pomocy są najczęściej wybieranymi przez wolontariuszy organizacjami[4].
Formy uczestnictwa i mechanizmy wsparcia
Najpopularniejszym kanałem wspierania akcji charytatywnych jest crowdfunding oraz platformy zbiórek online – aż 39,7% Polaków decyduje się na taką formę pomocy[2]. Formalny wolontariat prowadzony poprzez zarejestrowane organizacje obejmuje 7% społeczeństwa, natomiast ogółem aż 21% dorosłych deklaruje zaangażowanie w szeroko pojęty wolontariat[4].
Pomoc odbywa się także na drodze nieformalnej. Blisko 80% dorosłych Polaków pomaga członkom rodziny niezamieszkującym wspólnego gospodarstwa domowego, a 64% wspiera znajomych[4]. Polacy najczęściej angażują się emocjonalnie i spontanicznie – aż 61% osób ocenia swoje wsparcie właśnie w ten sposób[2]. Przeciętna kwota przekazywana organizacjom społecznym przez Polaka w ciągu ostatnich dwóch lat nie przekracza 300 złotych[2].
Szczegółowa specyfika uczestników akcji charytatywnych
Uczestnikiem akcji charytatywnych w Polsce może być praktycznie każda osoba, niezależnie od wieku czy doświadczenia. W praktyce największą część wolontariuszy stanowią osoby wybierające kampanie masowe oraz te odbywające się na rzecz najbliższego otoczenia[4].
Ponad 80% pomocy udzielanej w Polsce to działania nieformalne dotyczące wsparcia rodziny lub znajomych. Sam wolontariat formalny, związany z działalnością organizacji, deklaruje jedynie 7% dorosłych[4]. Jednocześnie 39,7% Polaków korzysta z nowoczesnych narzędzi internetowych do przekazywania środków na zbiórki, co czyni Polskę rynkiem dynamicznych zmian w sektorze dobroczynności[2].
Zidentyfikowane trendy i kierunki rozwoju
Obserwowany w ostatnich latach dynamiczny wzrost liczby fundacji rodzinnych świadczy o postępującej profesjonalizacji i zaufaniu do tej formy działalności – do kwietnia 2025 roku złożono 3866 wniosków o rejestrację, a już 2529 podmiotów uzyskało pełny status fundacji[3]. Sektor dobroczynności w Polsce rozwija się także dzięki rozszerzaniu możliwości wsparcia przez internet i rosnącemu zainteresowaniu technologiami usprawniającymi działalność organizacji[2].
Bariery uczestnictwa pozostają jednak istotne – główne z nich to ograniczone możliwości finansowe, brak czasu lub wiedzy, a także niewystarczające zaufanie do organizacji[2]. Polacy wciąż wykazują większą skłonność do działań bezpośrednich i nieformalnych niż angażowania się w inicjatywy instytucjonalne[4].
Kto może uczestniczyć w akcjach charytatywnych?
Uczestnikami akcji charytatywnych mogą być osoby pełnoletnie jak i młodzież, zarówno poprzez formalny wolontariat jak i nieformalne wsparcie otoczenia. Każdy może zaangażować się w zbiórki online, przekazywać środki bezpośrednio organizacjom, a także uczestniczyć w pracach wolontariackich na rzecz codziennej pomocy społecznej. W praktyce duża skala uczestnictwa dotyczy pomocy własnej rodzinie oraz środowisku lokalnemu, natomiast udział w dużych kampaniach i formalnych inicjatywach jest domeną osób chcących pogłębić swój wkład w życie społeczne[4][2].
Podsumowanie
Akcje charytatywne w Polsce rozwijają się równolegle w wymiarze formalnym i nieformalnym. Wzrasta znaczenie internetowych kanałów wsparcia i fundacji rodzinnych, jednak główną siłą sektora pozostaje spontaniczność i gotowość do pomocy bliskim. Dostępność form uczestnictwa pozwala każdemu znaleźć odpowiedni model zaangażowania, niezależnie od wieku czy doświadczenia. Nawet niewielkie wsparcie czy pojedyncza aktywność mają istotne znaczenie dla całego ekosystemu pomocy w Polsce.
Źródła:
- [1] https://wosp-tarnobrzeg.pl/najglosniejsze-kampanie-charytatywne-2025-roku
- [2] https://pomagam.pl/dlaczego-pomagam
- [3] https://businessinsider.com.pl/prawo/firma/rekordowy-wzrost-fundacji-rodzinnych-co-napedza-te-popularnosc-raport-2025/4c2dwb5
- [4] https://www.pap.pl/aktualnosci/polska-na-koncu-swiatowego-rankingu-chodzi-o-wolontariat
- [7] https://kwiatlnu.eu/kondycja-organizacji-pozarzadowych-2024-1/
- [8] https://www.cp-caritas.pl/fundacje-w-liczbach-statystyki-ktore-moga-zaskoczyc.php
NaDobraSprawe.pl to portal, który łączy ludzi gotowych nieść pomoc z tymi, którzy jej potrzebują. Piszemy o darczyńcach, wolontariuszach, działaniach społecznych i dobrych inicjatywach, które naprawdę zmieniają świat. Dobroczynność blisko Ciebie – nie jako hasło, lecz codzienna inspiracja.