Przemoc gdzie szukać pomocy i jak nie pozostać samemu

Przemoc domowa w Polsce jest poważnym problemem społecznym, dotykającym osoby w każdym wieku i środowisku. Najczęściej ofiarami są kobiety, dzieci oraz seniorzy. Pomoc jest możliwa – kluczowe jest szybkie działanie, zgłoszenie przemocy oraz sięgnięcie po wsparcie specjalistycznych instytucji i telefonów zaufania. Poniżej przedstawiamy najważniejsze informacje: gdzie szukać pomocy i jak nie pozostać samemu z problemem przemocy.

Czym jest przemoc domowa?

Przemoc domowa to systematyczne naruszanie praw i wolności drugiego człowieka, prowadzące do cierpienia fizycznego, psychicznego, seksualnego, ekonomicznego lub wynikającego z zaniedbania. Obejmuje każdą sytuację, w której jakakolwiek forma przemocy jest stosowana wobec osoby dorosłej, dziecka czy seniora[1][2][4][5][6].

Najczęściej sprawcą jest obecny lub były partner (około 54–60% przypadków); jednak dotyczy to również rodzin uznawanych za „dobre domy” – problem nie ogranicza się do środowisk patologicznych[1][2][3].

Najczęstsza forma to przemoc psychiczna, która występuje niemal zawsze w towarzystwie innych rodzajów przemocy (fizycznej, ekonomicznej, zaniedbania lub seksualnej)[1][2][4][5][6].

Skala i fakty dotyczące przemocy domowej

Biorąc pod uwagę statystyki:

• 26% Polaków doświadczyło przemocy domowej – w tym 33% kobiet oraz 20% mężczyzn[1][6].
• Ponad 42% populacji mieszkało w gospodarstwie domowym, w którym przemoc była obecna – jako ofiary, sprawcy lub świadkowie[6].
• W 2024 roku wypełniono 59 174 formularzy Niebieskiej Karty, zidentyfikowano 86 920 ofiar (z tego aż 25 700 dzieci)[1][2][3].
• Kobiety stanowią 74–86% dorosłych ofiar, a przemoc wobec dzieci stanowi 25–30% przypadków[1][2][3].
• W 2023 roku aż 77 800 osób zostało oficjalnie poszkodowanych, a zgłoszono 63 000 sprawców[1][2][3].
• 79% dzieci w wieku 11–17 lat doświadczyło przemocy lub zaniedbania[1][2].

Najczęściej zgłaszane formy przemocy domowej to: psychiczna (występuje niemal zawsze), fizyczna (40–50% zgłoszeń), ekonomiczna (14–17%), seksualna (4–5%) oraz zaniedbanie (5–10%)[2][4][5][6].

Gdzie szukać pomocy?

W sytuacji zagrożenia należy niezwłocznie zgłosić przemoc. Najskuteczniejsze i sprawdzone drogi to:

• Policja – aż 47% ankietowanych uznaje funkcjonariuszy za podstawę interwencji. Po zgłoszeniu sporządzany jest formularz Niebieska Karta – A, inicjujący dalszą procedurę pomocy[2][4][5].
• Pogotowie „Niebieska Linia” – ogólnopolski telefon zaufania czynny całodobowo: 800 120 002. Umożliwia kontakt i szybkie uzyskanie wsparcia, poradę lub natychmiastową interwencję. W 2025 roku odnotowywano średnio 67 nowych procedur Niebieskiej Karty miesięcznie, a w samym czerwcu 832 zgłoszenia przemocy psychicznej[4][5].
• Ośrodki pomocy społecznej oraz specjalistyczne centra wsparcia dla ofiar przemocy domowej – urząd gminy lub miasta dysponuje aktualną informacją o najbliższej placówce[3][4][5].

Do najważniejszych działań należy szybkie zgłoszenie – nie ma potrzeby czekać na „dowody” lub widoczne urazy. Każda osoba może zainicjować procedurę ochrony ofiary[2][3][4][5][6].

Jak nie pozostać samemu z problemem?

Przemoc domowa zaburza poczucie bezpieczeństwa i często prowadzi do izolacji ofiary. Kluczowym elementem jest:

• Wyrażenie gotowości do rozmowy – warto rozmawiać o problemie z osobą godną zaufania lub z profesjonalistą. Wzrasta liczba zgłoszeń od młodzieży i dzieci (w czerwcu 2025 r. – 33 połączenia do Pogotowia „Niebieska Linia” od nieletnich)[4][5].
• Wsparcie psychologiczne oraz grupy wsparcia – specjalistyczne linie telefoniczne, ośrodki psychologiczne oraz spotkania z osobami w podobnej sytuacji pozwalają przełamać samotność i skuteczniej walczyć z problemem. Coraz większa liczba miejscowości prowadzi bezpłatne konsultacje i interwencje[2][5][6].
• Świadomość i edukacja – kampanie społeczne i raporty (FDDS 2023, Feminoteka 2025) kwestionują mity o przemocy dotykającej tylko „patologii”. Tylko 15% Polaków uważa obecnie, że przemoc występuje wyłącznie w środowiskach o niskim statusie społecznym[1][2][4][5][6].

Dzięki wzrostowi zgłoszeń i przełamywaniu stereotypów coraz mniej osób pozostaje z problemem same. Unikanie milczenia pozwala przerwać mechanizm przemocy i zwiększa szansę na skuteczną pomoc[2][4][5][6].

Mechanizmy przemocy i bariery w szukaniu pomocy

Przemoc domowa to wielowymiarowy proces. Niebieska Karta rozpoczyna procedurę interwencyjną, co prowadzi do kontaktu z odpowiednimi służbami. Częstym powodem nienawiązywania kontaktu ze służbami jest zależność ekonomiczna, psychiczna, brak świadomości oraz stereotypy na temat przemocy w rodzinie[1][2][4][5][7].

W 24% przypadków przemoc współwystępuje z nadużywaniem alkoholu przez sprawcę. U dzieci coraz częściej rejestruje się wzrost zgłoszeń przemocy psychicznej i ekonomicznej; w wielu przypadkach zgłoszenie dokonuje osoba z zewnątrz – sąsiad lub pracownik szkoły[4][5].

Formy przemocy często się przenikają – psychiczna towarzyszy niemal każdej innej, a zaniedbanie prowadzi do pogorszenia zdrowia fizycznego i psychicznego ofiary[2][4][5][6][10].

Statystyki przemocy w Polsce – najnowsze dane

Statystyki odzwierciedlają dużą skalę problemu:

• W 2024 roku – 59 174 formularzy Niebieskiej Karty, 86 920 zidentyfikowanych ofiar (ponad 25 000 dzieci)[1][2][3].
• Czerwiec 2025 (Niebieska Linia): 832 zgłoszenia przemocy psychicznej, 425 fizycznej, 17% ekonomicznej, 4% seksualnej, 5% zaniedbania; 33 połączenia od nieletnich[4].
• Marzec 2025: 683 zgłoszenia przemocy psychicznej, 361 fizycznej, 14% ekonomicznej, 10% zaniedbania; 26 połączeń od nieletnich[5].
• W 2010 roku: 134 866 ofiar i 83 390 sprawców; aż 95% sprawców stanowili mężczyźni, co ukazuje strukturę tego zjawiska na przestrzeni lat[6].

Rosnąca liczba zgłoszeń dotyczy zarówno dorosłych (szczególnie kobiet), jak i dzieci oraz seniorów, którzy są bardzo narażeni na przemoc psychiczną i ekonomiczną[1][2][3][4][5][6].

Nie należy ignorować żadnego przejawu przemocy i zawsze warto szukać pomocy jak najwcześniej.

Podsumowanie

Przemoc domowa stanowi poważne i powszechne zagrożenie, którego ofiarą padają głównie kobiety, dzieci i osoby starsze. Niezależnie od sytuacji życiowej lub majątkowej każda osoba ma prawo do ochrony. Pomocy szukać można poprzez policję, telefon „Niebieska Linia” (800 120 002) czy wyspecjalizowane placówki pomocy. Nie należy zostawać samemu – zgłoszenie przemocy zawsze otwiera drogę do wsparcia i ochrony prawnej.

Źródła:

1. https://wartowiedziec.pl/polityka-spoleczna/78909-przemoc-w-dobrych-domach
2. https://biznes.newseria.pl/news/przemoc-domowa-w-polsce,p1251290177
3. https://prudnik.policja.gov.pl/opr/kpp-prudnik/aktualnosci/144618,Przemoc-domowa-wciaz-realnym-zagrozeniem-Nie-boj-sie-reagowac-przemoc-to-nie-pry.html
4. https://niebieskalinia.info/wp-content/uploads/2025/07/Raport-statystyki-Pogotowia-Czerwiec-2025.pdf
5. https://niebieskalinia.info/wp-content/uploads/2025/04/Marzec-2025.pdf
6. https://kampania16dni.pl/zasoby-edukacyjne/przemoc-podstawowe-informacje/
7. https://jedynka.polskieradio.pl/artykul/3604863,Kobiety-ofiarami-przemocy-domowej-Ekspertka-nie-odchodz%C4%85-bo-cz%C4%99sto-nie-maj%C4%85-dok%C4%85d
8. https://statystyka.policja.pl/st/wybrane-statystyki/przemoc-domowa
9. https://www.nfz.gov.pl/aktualnosci/aktualnosci-centrali/polska-zaswieci-na-czerwono-narodowy-fundusz-zdrowia-przeciw-przemocy-wobec-dzieci,8835.html
10. https://www.vogue.pl/a/przemoc-wobec-mezczyzn-wyniki-nowego-polskiego-raportu