1 procent podatku na co można przeznaczyć?

1 procent podatku na co można przeznaczyć? Odpowiedź jest jednoznaczna – od 2023 roku podwyższone 1,5% podatku z rozliczeń PIT można przekazać wyłącznie na organizacje pożytku publicznego (OPP) znajdujące się na oficjalnej liście Ministerstwa Finansów. Środki nie trafiają do ogólnego budżetu państwa, lecz bezpośrednio do wybranej przez podatnika OPP, co pozwala realnie wspierać określone działania społeczne, charytatywne i lokalne inicjatywy [1][2][3][4].

Na co można przeznaczyć 1,5% podatku?

1,5% podatku można przeznaczyć wyłącznie na działalność statutową organizacji pożytku publicznego, których aktualny wykaz corocznie publikuje Ministerstwo Finansów. W praktyce oznacza to wsparcie szerokiego wachlarza inicjatyw obejmujących między innymi ochronę zdrowia, edukację, wsparcie osób niepełnosprawnych, opiekę społeczną oraz pomoc dzieciom, chorym i seniorom. Możliwość finansowego wspierania mają również działania na rzecz ochrony zwierząt, środowiska czy lokalnych społeczności [1][3][4].

Każda uprawniona do otrzymywania środków OPP musi posiadać aktualny status wynikający z przepisów prawa, a fundusze z 1,5% mogą być wykorzystywane wyłącznie na cele zgodne ze statutem organizacji oraz obowiązującą ustawą o działalności pożytku publicznego i wolontariacie. Wydatkowanie środków podlega corocznej kontroli i raportowaniu w postaci publicznie dostępnych sprawozdań [1][4][5].

Jak wygląda proces przekazania 1,5% podatku?

Aby przekazać 1,5% podatku z rozliczenia PIT, podatnik we wskazanej rubryce deklaracji wpisuje numer KRS wybranej OPP. Możliwe jest również podanie celu szczegółowego poprzez doprecyzowanie na co organizacja ma wykorzystać otrzymaną kwotę – najczęściej jest to wsparcie konkretnej osoby, finansowanie leczenia, czy też realizacja określonego projektu [2][3][6].

Po złożeniu PIT urząd skarbowy automatycznie oblicza i przekazuje wskazaną kwotę z podatku (maksymalnie 1,5% należnego podatku) na rzecz wybranej OPP. Całość odbywa się bez ponoszenia dodatkowych kosztów przez podatnika. Jest to mechanizm przewidziany w polskim prawie, niebędący ani ulgą podatkową, ani darowizną, lecz dyspozycją wobec Skarbu Państwa [4][5].

Kto może otrzymać 1,5% podatku?

Wykaz OPP uprawnionych do otrzymania 1,5% podatku publikowany jest co roku i obejmuje tysiące organizacji działających w różnych sferach pożytku publicznego. Status OPP nadawany jest organizacjom spełniającym wymogi określone w ustawie o działalności pożytku publicznego, a jego utrzymanie jest warunkowane przestrzeganiem zasad przejrzystości oraz rzeczywistego prowadzenia działalności statutowej [1][7][8][9].

Brak wskazania w PIT organizacji z aktualnego wykazu oznacza automatyczny przekaz całości podatku do budżetu państwa. W celu zapewnienia transparentności każda OPP zobowiązana jest do publikowania sprawozdań finansowych oraz merytorycznych potwierdzających sposób wykorzystania środków [5][8].

Na co nie można przeznaczyć 1,5% podatku?

1,5% podatku nie można przeznaczyć na prywatne cele, inicjatywy nieposiadające statusu OPP czy też podmioty spoza oficjalnej corocznej listy Ministerstwa Finansów. Ustawa ściśle reguluje przeznaczenie środków, gwarantując, że każda złotówka z 1,5% podatku trafia bezpośrednio na działalność społeczną, charytatywną i inne statutowe zadania zatwierdzone przez OPP [1][4][7].

Organizacje, które nie zachowują zgodności z założeniami pożytku publicznego, mogą utracić prawo do otrzymywania środków, a niewłaściwe użycie środków podlega sankcjom przewidzianym w przepisach [4][5].

Aktualne trendy i znaczenie mechanizmu 1,5%

Od 2023 roku podatnicy mogą przekazać 1,5% podatku zamiast dotychczasowego 1%. Zmiany te są efektem nowelizacji Polskiego Ładu, która miała na celu wzmocnienie możliwości finansowania przez NGO działania na rzecz pożytku publicznego wskutek zmian podatkowych. Coroczna aktualizacja wykazu OPP oraz rosnąca świadomość społeczna wpływają na popularność mechanizmu, w którym podatnicy coraz częściej korzystają z możliwości wskazania celu szczegółowego wsparcia [2][3][4][7].

Dzięki mechanizmowi 1,5% podatku podatnik zyskuje realny wpływ na kierunek wydatkowania części własnego podatku, wspierając wybrane przez siebie społecznie istotne inicjatywy. Sprawia to, że środki nie znikają w „wspólnym worku” fiskusa, lecz trafiają do organizacji, których działania są przejrzyste, monitorowane i zgodne z oczekiwaniami społecznymi [2][3][4].

Podstawowe pojęcia: OPP, KRS, cel szczegółowy

OPP to podmiot, który uzyskał oficjalny status zgodnie z ustawą o działalności pożytku publicznego. Tylko organizacje z takim statusem mogą otrzymywać 1,5% podatku. KRS to numer w Krajowym Rejestrze Sądowym, identyfikujący OPP na wszystkich dokumentach fiskalnych. Cel szczegółowy to wyodrębnienie, na co dokładnie OPP powinna przeznaczyć środki – może to być np. rekonwalescencja określonej osoby czy rzeczowy projekt lokalny [1][2][3][6].

Podanie numeru KRS w deklaracji jest warunkiem przekazania środków. Opcjonalnie można wskazać cel szczegółowy, co zwiększa transparentność i kontrolę wydatkowania pieniędzy przez podatnika [2][3][6][7].

Podsumowanie – na co można przeznaczyć 1,5% podatku?

1,5% podatku można przeznaczyć wyłącznie na wsparcie działalności statutowej organizacji pożytku publicznego z aktualnego wykazu Ministerstwa Finansów. Mechanizm ten pozwala finansować projekty dotyczące ochrony zdrowia, edukacji, pomocy społecznej, wsparcia osób niepełnosprawnych oraz realizować wiele innych celów o społecznym znaczeniu. Wskazanie numeru KRS jest konieczne w zeznaniu podatkowym, a wszystkie środki muszą być wykorzystane zgodnie z pożytkiem publicznym, co podlega corocznej sprawozdawczości i nadzorowi [1][2][3][4].

Źródła:

• [1] https://nadobrasprawe.pl/na-co-mozna-oddac-1-procent-podatku-i-komu-warto-pomoc/
• [2] https://www.pit.pl/1procent/
• [3] https://polskabezgotowkowa.pl/dla-ciebie/artykuly/1-podatku-dlaczego-warto-przekazac-go-na-cele-dobroczynne/
• [4] https://fsmm.pl/czym-jest-1-i-15-podatku/
• [5] https://poradnik.ngo.pl/1-podatku-dla-opp
• [6] https://www.szlachetnapaczka.pl/jedenprocent/artykuly/jak-i-komu-przekazac-1-podatku/
• [7] https://www.e-pity.pl/wykaz-opp/
• [8] https://niw.gov.pl/opp/wykaz-opp/
• [9] https://proste.ngo/status-pozytku-publicznego/